Twierdza Osowiec

BATALION SZKOLNY I CENTRALNA SZKOŁA PODOFICERSKA KOP

23 lutego 1919 r. Wojsko Polskie zajmuje usytuowaną pomiędzy Kotliną Biebrzańską i Bagnami Biebrzańskimi, Twierdzę Osowiec. 28 sierpnia 1928 r. dowódca Korpusu Ochrony Pogranicza gen. dyw. H. Minkiewicz wydaje rozkaz, w którym powołuje Batalion Szkolny Korpusu Ochrony Pogranicza. W skład nowo powstałej szkoły wszedł personel instruktorski, z rozwiązanej Szkoły Podoficerów Zawodowych Piechoty w Ostrogu i Szkół Podoficerów Niezawodowych Piechoty przy 2, 3, 4 i 5 Brygady KOP. W dniu 17 października 1928 r. obowiązki dowódcy Batalionu Szkolnego objął mjr Szt. Gen. Marian Porwit, trzy dni później powierzono mu obowiązki Komendanta Garnizonu Osowiec. Jego adiutantem został kpt. Stanisław Nowicki. [Stanisław Nowicki służył do wybuchu wojny w Centralnej Szkole Podoficerów. W czasie mobilizacji CSP KOP wystawiła 135 pp rez. dla 33 DPRez. , pod dowództwem ppłk. Tadeusza Tabaczyńskiego, ostatniego komendanta CSP KOP. Nowicki dowodził w tym pułku I baonem, II baonem dowodził major Edward Zawisza, zaś III baonem kapitan Jan Konopka. W kampanii wrześniowej pułk ten walczył, wyładowawszy się z transportów [jechał on zasilić razem z 35 DPRez. i pułkami OWar Grodno załogę Lwowa], walczył z oddziałami RKKA. Poniósł też znaczne straty [zwłaszcza III batalion], od nalotu rosyjskich samolotów 19-20 IX. Resztki pułku, pod dowództwem majora Nowickiego, przekroczyły Bug i walczyły potem w składzie SGO Polesie. Major Nowicki został aresztowany w Warszawie i trafił do oflagu.]
Major Marian Porwit opracował statut i regulamin szkoły, wprowadził numerowane promocje, a każdej z nich nadawano patrona. Patronem I promocji kursu dla podoficerów zawodowych był płk. Cyprian Godebski.
Personel instruktorski batalionu szkoleniowego musiał spełniać specjalne wymogi: podoficerowie wyznaczeni przez Dowódców Brygad musieli posiadać wysokie kwalifikacje moralne i fizyczne, mieć ukończone odpowiednie szkoły podoficerskie z co najmniej oceną dobrą, posiadać wykształcenie ogólne umożliwiające im pełnienie funkcji wychowawców. Oficerowie, którzy pracowali w wyszkoleniu, musieli posiadać ukończone kursy: broni towarzyszącej, gazowe, sportowe. W grudniu 1928 r. dowódca Batalionu Szkolnego daje do zatwierdzenia dla gen. dyw. H. Minkiewicza „Regulamin wewnętrzny Batalionu Szkolnego”. Za szkolenie podoficerów osobiście odpowiedzialnym jest dowódca kompanii, który prowadzi wyszkolenie bojowe starając się dać uczniom możliwie pełny obraz pracy piechoty w polu. Dowódca pododdziału prowadzi katalog główny, do którego wpisuje oceny okresowe oraz sporządza opinie o uczniach. Każdy z uczniów oceniany był w skali pięciostopniowej: 5 – bardzo dobrze, 4 – dobrze, 3 – dostatecznie, 2 – niedostatecznie, 1 – źle. Nie wolno było stawiać ocen z ułamkiem, plusem lub minusem.
Pierwszy pięciomiesięczny kurs dla podoficerów zawodowych rozpoczął się w dniu 15 listopada 1928 r. Zakończenie każdego kursu odbywało się uroczyście i składało się z: Mszy Świętej, przemówienia wyższych przełożonych i dowódcy batalionu, defilady, aktu ukończenia kursu wręczonego w świetlicy batalionowej. Na uroczystości zapraszani byli przedstawiciele władz wojskowych i cywilnych.
Uczniowie szkoły obchodzili dwa święta szkolne: dla kursu wiosennego – 3 maja i dla kursu jesiennego – 11 listopada. Dodatkowo jako tradycję szkoły przyjęto – przełamanie opłatkiem na Boże Narodzenie i składanie życzeń przy święconym na Święta Wielkanocne.
Podstawowym celem zorganizowania szkoły było zapewnienie samowystarczalności Korpusom Pogranicza. W dniu 27 sierpnia 1928 roku na kurs podoficerów niezawodowych przybyło 98 żołnierzy. 12 listopada 1928 roku na pięciomiesięczny kurs podoficerów zawodowych stawiło się 58 podoficerów zawodowych. Kurs podoficerów niezawodowych został zakończony 20 grudnia 1928 r. a 21 stycznia 1929 r. uruchomiono następny. Pierwszy kurs podoficerów zawodowych zakończył się w dniu Święta Narodowego 3 maja i był obchodzony bardzo uroczyście. 16 czerwca 1928 r. zakończył się II kurs podoficerów niezawodowych, któremu nadano imię „22 stycznia”.
W dniu 6 lipca 1929 r. nowy dowódca KOP-u gen. bryg. Stanisław Zasik-Tessaro wydaje rozkaz o zasadach reorganizacji Korpusu. Obejmowała ona także system organizacyjno-szkoleniowy oddziałów KOP, miała na celu sprawniejsze przygotowanie wojska na wypadek wojny. W jej wyniku przekształcono Batalion Szkolny w Centralną Szkołę Podoficerów KOP. Wskutek reorganizacji zlikwidowano dwie istniejące kompanie strzeleckie oraz sformowano kompanię szkolną studencką i kompanię szkolną karabinów maszynowych. Po przeprowadzonej reorganizacji Centralna Szkoła Podoficerska składała się z: komendy szkoły, dwóch kompanii szkolnych strzeleckich, kompanii szkolnej strzeleckiej (specjalistów), dwóch kompanii szkolnych karabinów maszynowych, kompanii szkolnej podoficerów zawodowych piechoty.
W 1928 roku w plutonie łączności batalionu szkolnego w Osowcu zajmującego się obsługą gołębi pocztowych został założony gołębnik. W stacji gołębi pocztowych pracował 1 starszy szeregowy i 2 szeregowych, a liczba ptaków wynosiła około 60 gołębi zdolnych do odbywania lotów z meldunkami.
W dniu 22 stycznia Komendant Batalionu Szkolnego ppłk dypl. Marian Porwit został przeniesiony do Rembertowa, a na jego miejsce wyznaczony został mjr Bronisław Laliczyński. Na jego wniosek Dowódca Korpusu w dniu 28 lutego 1930 r. zmienił nazwę szkoły na Centralną Szkołę Podoficerską Korpusu Ochrony Pogranicza. Zgodnie z rozkazem o reorganizacji szkoły kadrę instruktorską zasilili dodatkowo podoficerowie zawodowi specjaliści z zakresu łączności i sanitariusze.
Szkolenie podoficerów przebiegało tak jak dotychczas w systemie kompanijnym. Szkolenie specjalistów łączności i sanitariuszy podzielone było na dwie odrębne części: ogólnowojskowe i szkolenie specjalistyczne. W dniu 12 stycznia 1930 r. zakończyła się II promocja kursu doskonalącego podoficerów zawodowych piechoty, której patronem był gen. Józef Sowiński; ukończyło ją 72 podoficerów.
Oprócz szkolenia wojskowego i specjalistycznego duży nacisk przełożeni kładli na wychowanie obywatela – żołnierza KOP-u, wszczepienie zasad moralnych, zaprawianie go do ofiarnej służby oraz przedstawianie przełożonym form pracy i drogi postępowania.